Blog |
Motor Kısmındaki Parçalar ve Görevleri
Motor bloğu, bir aracın tüm motor yapısının temelini oluşturan ana parçadır. İçerisinde silindirler, piston yuvaları, yağ ve su kanalları gibi önemli boşluklar bulunur. Motor bloğunun malzemesi genellikle dökme demir veya alüminyumdur.
Isıya, basınca ve sürtünmeye dayanıklı olacak şekilde tasarlanır. Motorun dayanıklılığını ve aracın ömrünü doğrudan etkileyen bir bileşendir.
Silindir kapağı motor bloğunun üzerine kapatılır ve üst kısımda yanma odasının tavanını oluşturur. Üzerinde:
bujiler,
subaplar,
enjektörler,
çeşitli sensörler
gibi önemli parçalar bulunur.
Silindir kapağında yer alan kanallar sayesinde hava-yakıt karışımı doğru şekilde iletilir ve egzoz gazları dışarı aktarılır.
Motorun doğru çalışması için gerekli olan hava-yakıt karışımının girişini ve yanmış gazların çıkışını subaplar ayarlar.
İki temel türü vardır:
Emme subapları (Hava–yakıt karışımını silindire alır)
Egzoz subapları (Yanmış gazları dışarı atar)
Subapların doğru zamanlamayla hareket etmesi yanma verimini artırır, performansı ve yakıt ekonomisini doğrudan etkiler.
Pistonlar silindir içerisinde yukarı-aşağı hareket eden metal parçalardır. Yanma odasında gerçekleşen patlamaların basınç enerjisini alır ve mekanik enerjiye dönüştürerek krank miline iletir.
Pistonlar ne kadar hafif ve dayanıklıysa motor o kadar dengeli ve performanslı çalışır.
Krank mili, pistonlardan gelen doğrusal hareketi döner harekete çevirir. Bu döner hareket, şanzıman aracılığıyla tekerleklere iletilir. Krank milinde balans ağırlıkları bulunur; bunlar motorun titreşimini azaltarak daha sakin çalışma sağlar.
Eksantrik mili subapların açılıp kapanma zamanını belirler. Motorun devir karakteri, performansı ve yakıt tüketimi bu zamanlama ile doğrudan ilişkilidir.
Triger kayışı veya zinciri ile krank miline bağlıdır ve tamamen senkronize çalışır.
Ateşleme bobini düşük voltajı çok daha yüksek voltajlara çıkararak bujilere iletir. Bu sayede yanma odasında kıvılcım oluşturularak yakıtın ateşlenmesi sağlanır. Arızası durumunda motor teklemeye başlar.
Benzinli motorlarda yanmayı başlatan elektrik kıvılcımını sağlar. Doğru şekilde çalışan bujiler:
düşük yakıt tüketimi,
düzgün rölanti,
daha yüksek performans sağlar.
Yakıt enjektörleri silindirlere mikron seviyesinde yakıt püskürtür. Bu püskürtme zamanlaması ECU tarafından kontrol edilir ve yakıt ekonomisi için kritik öneme sahiptir. Enjektörlerin temiz olması motor verimliliğini artırır.
Turbo ve kompresör sistemleri motora ek hava göndererek daha fazla güç üretmesini sağlar.
Turbo egzoz gazını kullanır,
Kompresör ise motor gücünden beslenir.
Turbo sistemler doğru bakım gerektirir; yağlama ve soğutma hayati önem taşır.
Hava ya da hava-yakıt karışımını silindirlere eşit şekilde dağıtan parçadır. Manifoldun yapısı motorun nefes alış biçimini etkiler ve performansı doğrudan belirler.
Yanma sonrası oluşan sıcak gazları silindirlerden alır ve egzoz sistemine aktarır. Isıya dayanıklı malzemelerden üretilir.
Egzoz manifoldundaki çatlaklar motor sesinde artışa ve performans kaybına yol açar.
Motorun nefes aldığı havayı temizleyerek toz ve partiküllerin motora girmesini engeller.
Tıkalı bir hava filtresi:
çekiş düşüklüğüne,
yakıt tüketiminin artmasına
neden olur.
Aracın tüm elektrik sisteminin başlangıç güç kaynağıdır. Motoru ilk çalıştıran marş motoru enerjiyi aküden alır. Motor çalıştıktan sonra akü, alternatör tarafından yeniden şarj edilir.
Motor çalışırken elektrik üretir. Araç içerisindeki tüm elektrikli sistemlere güç sağlar ve aküyü sürekli şarj eder. Alternatördeki arıza akünün kısa sürede boşalmasına neden olur.
Motorun ısınmasını önleyen ana soğutma sistemidir. Antifrizli su radyatörde soğutulur ve tekrar motora pompalanır. Hararet problemlerinin çoğu radyatör veya soğutma sistemi kaynaklıdır.
Radyatörün yeterince hava alamadığı durumlarda devreye girerek soğutmayı destekler. Trafik sıkışıklığında en çok çalışan bileşenlerden biridir.
Motor ısındıkça genleşen soğutma suyunun fazla kısmı bu depoya geçer. Soğuduğunda geri radyatöre döner. Bu, sistemin basınç altında daha sağlıklı çalışmasını sağlar.
Motorun ideal çalışma sıcaklığına hızlı bir şekilde ulaşmasını sağlar. Sıcaklık belirli bir seviyeye ulaşmadan soğutma sıvısının radyatöre geçmesine izin vermez. Arızalı bir termostat motoru soğuk veya fazla sıcak çalıştırır.
Motor içerisindeki yağın temiz kalmasını sağlayarak metal aşınmalarını önler. Düzenli olarak değiştirilmesi motor ömrünü ciddi biçimde uzatır.
Motor yağı değişimi sırasında yağın doldurulduğu kapaktır. Basit görünmesine rağmen yağ kaçakları ve kapak contası sorunları motor performansını etkileyebilir.
Hidrolik direksiyonlu araçlarda direksiyonun hafif dönmesini sağlar. Sıvı seviyesi düşük olduğunda direksiyon sertleşir.
Fren hidrolik sıvısını içerir ve fren sisteminin güvenli şekilde çalışmasını sağlar. Fren hidroliği zamanla nem toplar ve performans kaybına neden olur, bu nedenle periyodik değişim önemlidir.
Araç içerisindeki elektrik devrelerini koruyan sigortalar burada bulunur. Arızalanan bir elektrik bileşeni genellikle sigorta üzerinden kontrol edilir.
ECU, motorun beyni olarak bilinir. Yakıt miktarı, hava karışımı, ateşleme zamanlaması gibi kritik verileri sensörlerden okuyarak motora komut verir. Performans, yakıt tüketimi ve emisyon değerleri tamamen ECU kontrolündedir.
Motor yağının toplandığı haznedir. Yağ pompası buradan yağı çekerek motor içine gönderir. Karter darbeye açıktır; çukur ve tümseklerde hasar görebilir.
V Kayışı: Alternatör, su pompası, klima kompresörü gibi yardımcı ekipmanları çalıştırır.
Triger Kayışı/Zinciri: Krank mili ile eksantrik milini senkronize eder. Bu kayışın kopması büyük motor hasarlarına yol açabilir.
Arabanın motor kapağının altında aslında oldukça karmaşık ve hassas bir yapı yer alır. Bu parçaların görevlerini bilmek;
✔ aracını daha iyi tanımanı,
✔ bakım süreçlerini anlamanı,
✔ arıza durumlarını erken fark etmeni kolaylaştırır.
Gerekli Bilgiler
Firma : Auto Center (Bakım ve Onarım Servisi)
Vergi D-Vergi N : Kartal / 6890639787
E-posta Adresleri : autocenterist@gmail.com
muratusta@autocenter.ist
Web Sitesi : autocenter.ist
Adres : Esentepe Mah.Erdoğan Sok.B Blok No:4/2 34394
(Tahsin Kaya Sanayi Sitesi) Kartal-İstanbul